Waarom zestig hectare dennenbos in De Meinweg wordt gekapt

De schimmel die tientallen hectares naaldbos in De Meinweg aantast, profiteert van bomen die zijn verzwakt door extreem weer. Volgens Staatsbosbeheer zijn zo’n zestig hectare bos niet meer te redden. Staatsbosbeheer ziet zich genoodzaakt om vanaf half oktober een groot deel van de getroffen bomen te kappen.

Boswachter Jeroen Scheelings laat ons diep in het bos de gevolgen van de afgelopen periode zien. “Deze bomen zijn verzwakt door weersextremen. Zeer veel hitte, natte winters en die schimmel heeft daardoor de kans gekregen om de boom aan te vallen”, constateert hij. De eerste infectie begint boven in de boom, in de kruin. Aanvankelijk lijkt de schade beperkt. “Als de schimmel zich manifesteert in het begin, dan heb je wat ze noemen scheutsterfte. Dat zijn eigenlijk de uitlopertjes. Als het daarbij blijft, is er niks aan de hand.”

Groot gebied

Maar bij een deel van de bomen heeft de schimmel zich verder verspreid. De aantasting is inmiddels doorgedrongen tot de bast en de takken. Daardoor sterven de bomen uiteindelijk af. In Nationaal Park De Meinweg gaat het om een enorm gebied. Naar schatting is zestig hectare naaldbos aangetast en de bomen zijn volgens Staatsbosbeheer niet meer te redden. Het verdwijnen van de bomen heeft niet alleen gevolgen voor het landschap en de natuur.

Tekst gaat verder onder de foto

Ook de veiligheid speelt een belangrijke rol. Aangetaste bomen kunnen verzwakken en onverwacht omvallen. “Je kunt je voorstellen dat als deze boom omvalt en je loopt hier, dat dat enorm gevaarlijk is”, zegt Scheelings. “Maar dat niet alleen. Het geeft ook een enorm brandgevaar. Dood, droog hout is enorm brandgevaarlijk.” Staatsbosbeheer wil die risico’s zoveel mogelijk beperken. Daarom wordt vanaf half oktober begonnen met het omzagen van de getroffen bomen. Sommige daarvan zijn ongeveer tachtig jaar oud. Het kappen van de bomen betekent daarmee een flinke ingreep in het landschap. Waar nu nog volwassen naaldbomen staan, zullen straks open plekken ontstaan.

Loofbomen

Na de kap begint een nieuwe fase: de herplant. Staatsbosbeheer kiest daarbij vooral voor loofbomen. Daarmee moet de diversiteit van het bos worden vergroot en moet het bos beter bestand worden tegen toekomstige veranderingen in het klimaat. Maar een volwassen bos komt niet zomaar terug. “Een bos heeft echt tijd nodig om een volwassen bos te worden”, legt Scheelings uit. “In eerste instantie zal je hier jonge aanplant zien. Die jonge aanplant moeten we ook beschermen.”

Toekomst

Wie straks door De Meinweg loopt, zal de gevolgen van de kap dan ook nog jarenlang zien. De jonge bomen hebben tijd nodig om uit te groeien tot een volwaardig bos. “Eigenlijk begint er pas na dertig, veertig jaar weer echt een bos te ontstaan dat als een echt bos aanvoelt”, aldus Scheelings. De ingreep maakt daarmee zichtbaar hoe kwetsbaar bossen kunnen zijn voor een combinatie van klimaatverandering, extreme weersomstandigheden en ziekten. Waar sommige bomen al tientallen jaren onderdeel zijn van het landschap, begint op dezelfde plek binnenkort een nieuw hoofdstuk met jonge aanplant.