Documentaire over roemrucht kasteel in Weert wint Amerikaanse filmprijs

De jeugdserie eXpeditie heeft in de Verenigde Staten een prijs gewonnen voor beste korte archeologiefilm. Specifiek de aflevering over het mystieke Weerter kasteel Nijenborgh werd bekroond tijdens het ‘Arkhaios Cultural Heritage and Archaeology Film Festival’.

Het internationale filmfestival richt zich op archeologie en cultureel erfgoed van over de hele wereld.

Niche-tak

De veertiende editie vond van 12 tot en met 18 oktober plaats in de Verenigde Staten en online. De jury riep de Weertse aflevering uit tot Best Archaeology Short Film. De prijs geldt als een bijzondere internationale erkenning binnen de niche van documentaires over archeologie en cultureel erfgoed en niet zozeer binnen de grote commerciële filmindustrie.

Strijd en executies

In de aflevering volgt de kijker archeologe Donna Dieperink en contentcreator Benjamin Peeters door de geschiedenis van Kasteel Nijenborgh in Weert. De Steinse Peeters zou je ook kunnen kennen als manager en medebedenker van de Maastrichtse artiest John Tana.

Fascinerend stukje

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog was het Weertse kasteel Nijenborgh het toneel van machtsstrijd, verraad en zeer bloedige conflicten. Centraal staan onder meer graaf Van Horne, die werd onthoofd, en de menselijke resten die archeologen aantroffen in een massagraf.

“Samen met Willem van Oranje heeft hij zich daar verzet tegen de Spanjaarden. En Van Oranje was de enige overlevende. Dat is fascinerend. Ook omdat er nog maar een klein stukje van dat ooit zo indrukwekkende kasteel over is”, vertelt Benjamin Peeters.

Tekst gaat verder onder video

Niet aandikken

Met archeologische vondsten en onderzoek naar eeuwenoude schilderijen wordt in de aflevering achterhaald wat zich op deze plek precies heeft afgespeeld. Ook brengt Peeters met Dieperink een bezoek aan Museum W en gaat hij langs specialisten zoals fysisch antropologen en archeologen.

“We wijken niet te veel af van de waarheid. Daar waar anderen soms dingen sensationeler brengen of aandikken om een verhaal interessanter te maken, hebben wij dat met opzet niet gedaan.” En dat lijkt nu beloond te worden.

Archeologie voor jongeren

De internationale jury prijst de filmische kwaliteit van de Nederlandse productie en de manier waarop de documentaire archeologie toegankelijk maakt voor een jong publiek. Volgens de jury combineert de aflevering een aantrekkelijke vertelstijl met wetenschappelijke zorgvuldigheid.

Robin Peeters

En dat was ook precies de bedoeling, zegt Peeters. “Ik heb meegedacht over hoe je vertaalslag naar de jeugd maakt. Het is juist goed dat ik niet alles weet. Als mijn vader dan met informatie kwam, zei ik soms: even een stapje terug, zodat iedereen het begrijpt. Daar moest hij dan om lachen.”

Zijn vader is namelijk de regisseur en producent van de seriereeks: Robin Peeters. Peeters wil met de serie laten zien dat archeologie en cultureel erfgoed ook voor nieuwe generaties interessante verhalen bevatten. Daarom is de serie online te bekijken en heel laagdrempelig gehouden.

Geen onbekende

Robin Peeters studeerde in 1996 af aan de Nederlandse Filmacademie. Hij maakt vooral culturele en wetenschappelijke films en series, maar werkt ook aan fictie en muziekvideo’s. Daarnaast is hij cameraman en filmmonteur. Zo maakte hij de documentaires In het Licht van de Haard (2001), Het Kogelgat van Château St. Gerlach (2015) en De Mythe van de Rowwen Hèze (2019).

Groter publiek bereiken

Wat deze bekroning uit Amerika nu oplevert? “Een stukje zichtbaarheid, maar vooral een uitbreiding van je netwerk. Het opent vaak nieuwe wegen”, aldus de regisseur en maker. “We hebben natuurlijk de serie online gezet voor deze jongere doelgroep, dan heb je ook een groter bereik. Maar wellicht met een Engelse ondertiteling bereiken we een publiek over de Nederlandse grenzen.”

Eerder genomineerd

De aflevering werd eerder dit jaar al geselecteerd voor The Archaeology Channel International Film Festival in de Amerikaanse stad Eugene. Naast de Nederlandse inzending, waren er Griekse, Franse en andere Amerikaanse kanshebbers. De serie eXpeditie was daarnaast genomineerd voor een Cinekid Award voor Beste Nederlandse Non-Fictie Serie. De andere afleveringen spelen zich ook in andere Nederlandse provincies af.