Verkeerspsycholoog over incidenten bij bruggen: ‘Veel signalen merken we niet op’
Met een bestuurder die aan de dood is ontsnapt en het zoveelste incident met de hoogteportalen bij de bruggen in Roosteren en Kelpen-Oler rijst de vraag: hoe kan het dat chauffeurs dit over het hoofd zien? “We kunnen als mens niet de hele tijd geconcentreerd achter het stuur zitten, dus bij een langere rit ga je toch automatisch afleiding zoeken en dat betekent dat je sommige dingen niet ziet”, aldus verkeerspsycholoog Matthijs Dicke-Ogenia.
Beide bruggen vertonen slijtage. Sinds eind vorig jaar mogen er daarom geen vrachtwagens, bussen en landbouwvoertuigen over de brug bij Roosteren en sinds begin juni geldt dat ook voor de Kelperbrug.
Woensdagmiddag ging het nog vreselijk mis bij een van de hoogteportalen voor de brug over het Julianakanaal bij Roosteren. Het portaal werd aangereden door een vrachtwagen, en viel vervolgens op een tegemoetkomende personenwagen.
Lees ook: Bestuurder aan de dood ontsnapt bij nieuw incident brug Roosteren
‘Oog is geen camera’
“Heel veel signalen aan de kant van de weg merken we niet op. Als bijvoorbeeld in een woonwijk bepaalde verkeersborden worden weggehaald, zien we dat vaak gewoon niet”, licht Dicke-Ogenia toe.
Chantal Merkx, verkeerspsycholoog van Rijkswaterstaat, zei daar in een artikel over tijdelijke verkeerssituaties op de site van Rijkswaterstaat in 2018 het volgende over: “Het oog is geen camera. Een foto is meestal op alle punten scherp, maar een oog scant maar een gedeelte van wat voorbij komt. Zo kunnen er heel veel borden langs de weg staan, maar lukt het ons niet altijd om deze ook waar te nemen. Zeker als je een route op de automatische piloot rijdt. Onbewust scannen we wel de omgeving, op zoek naar informatie die op dat moment relevant is. Mensen handelen daarbij vanuit eigen ervaringen en voorkennis.”
Niet altijd bewust
In nauwelijks anderhalve week hebben er voor zover bekend bij VML Nieuws alleen al bij de brug bij Roosteren zeker vijf incidenten plaatsgevonden. In alle gevallen bleven die beperkt tot de voorportalen, tot woensdagmiddag.
Lees ook: Provincie en Rijkswaterstaat overwegen aanvullende maatregelen na zwaar incident brug Roosteren
“Als je lang onderweg bent, heb je nauwelijks aandacht nodig om je taak als bestuurder goed te doen”, vertelt Dicke-Ogenia. Ook zijn chauffeurs zich volgens de verkeerspsycholoog niet altijd bewust dat ze in een hoog voertuig rijden: “Bijvoorbeeld gelegenheidschauffeurs die meestal in een lager voertuig rijden en dan vergeten dat ze onderweg zijn met een hoog voertuig.”
Oplossing
Maar wat is nou de oplossing om te voorkomen dat er nog meer vrachtwagens tegen de hoogteportalen botsen? Daar kan de verkeerspsycholoog naar eigen zeggen geen makkelijk antwoord op geven. “Meer borden helpen niet altijd. Misschien grotere borden wel. Je moet als provincie en Rijkswaterstaat iets voor elkaar krijgen dat duidelijk maakt: ik heb informatie die op dit moment ook echt voor jou van belang is. Dat zou bijvoorbeeld kunnen met een laserlicht en een elektronisch bord dat aangeeft: dit gaat niet goed, waardoor je een chauffeur die niet helemaal oplet toch wakker schudt”, aldus Dicke-Ogenia.
