Keukenmes uit Heythuysen levert geld op voor kinderen in nood

Als je je ogen sluit in de werkplaats van Jeroen Knippenberg, heb je heel even het gevoel alsof je terecht bent gekomen in de smidse van de familie Klinkhamer, uit de boekenserie ‘De schippers van de Kameleon’.

Wat dat betreft lijkt keukenmessenmaker Knippenberg wel een beetje op de Friese tweeling Sietse en Hielke Klinkhamer. Ook Knippenberg wil graag andere mensen helpen, in dit geval door zijn vakmanschap belangeloos in te zetten voor een goed doel.

Wereldwijd

Wat ooit begon als een hobby in een kleine garage, groeide uit tot een professionele werkplaats en een voltijds beroep. Volgens Knippenberg worden zijn messen wereldwijd verkocht. Een goed mes begint volgens hem met goed staal en een goede warmtebehandeling. Maar daarmee is het verhaal nog lang niet klaar. “Er zijn dingen die een mes objectief goed of slecht maken. Maar een groot deel is ook wat bij de gebruiker past.” Een mes voor het bereiden van vlees hoeft niet hetzelfde te voelen als een mes voor iemand die vooral groenten snijdt. Gewicht, vorm, balans en handvat spelen volgens de maker allemaal een rol.

Tekst gaat verder onder video

Ambachtelijk vakmanschap

En dan is er nog de uitstraling. Jeroens messen zijn vaak gemaakt van damaststaal waarbij verschillende lagen staal worden samengesmeed tot karakteristieke patronen. “Iedere messenmaker heeft een beetje een eigen stijl. Die patronen zijn eigenlijk een soort handtekening”, legt hij uit. Het staal wordt eerst bewerkt en gesmeed. Bij iedere hamerslag kijkt hij hoe het materiaal reageert. “Waar raak ik? Hoe beweegt het staal? Welke kant gaat het op? Moet ik corrigeren? Het is een combinatie van kracht, precisie en de juiste hoek van de hamer.” Smeden vindt hij fascinerend. Slijpen en afwerken zijn minder spannend. “Het handschuren is vaak het minst leuke. Het is redelijk saai en duurt lang. Maar het is wel belangrijk om een goed resultaat te krijgen.” Knippenberg is met het maken van het mes ongeveer 50 uur bezig.

Tekst gaat verder onder foto

Kostbaar

Dat vakmanschap heeft een prijs. Een exclusief mes van Knippenberg kost doorgaans tussen de 1000 en 3500 euro. “Het is handwerk van begin tot eind. Er wordt niks met grote machines uit fabrieken gemaakt. Soms ben ik al een week bezig voordat ik überhaupt een blok staal heb waar het mes van gemaakt moet worden.”

Goede doel

Omdat messen ook een negatieve associatie kunnen hebben, vindt Knippenberg het belangrijk om de andere kant van zijn vak te laten zien. Die gedachte krijgt extra betekenis bij een internationaal project waaraan hij deelneemt. Voor het project ‘The Edge of Hope‘ zijn twintig messenmakers uit de hele wereld geselecteerd. Ze maken allemaal een bijzonder keukenmes voor een Duitse stichting die kinderen helpt die het moeilijk hebben.

“Iedereen heeft zijn eigen stijl en zijn eigen manier van maken. Uiteindelijk zijn het twintig unieke messen waarin je de handtekening van de maker herkent. Bij eerdere edities werd ongeveer 60.000 euro opgehaald.” Knippenberg hoopt dat bedrag dit keer te overtreffen. De twintig messen worden uiteindelijk verloot onder de mensen die voor het goede doel een deelname hebben gekocht.”

Kinder Lachen is een Duitse stichting die kinderen en gezinnen in moeilijke omstandigheden ondersteunt met spullen die zij dringend nodig hebben, zoals meubels, schoolmaterialen, bedden en medische hulpmiddelen. Daarnaast organiseert de stichting bijzondere activiteiten en evenementen om kinderdromen te laten uitkomen.

Sterrenchef

Afscheid nemen van het mes vindt hij uiteindelijk niet zo erg. “Het is op zich wel mijn kindje, maar ik vind het vooral leuk als ze gebruikt gaan worden. Anders liggen ze maar hier bij mij.” Het liefst ziet hij zijn messen in een keuken terug. Misschien zelfs bij een sterrenchef. Een specifieke kok heeft hij niet op zijn verlanglijstje staan, maar het idee spreekt hem wel aan. “Het zou geweldig zijn als je ergens komt en ze zijn met jouw mes aan het snijden.”

Thuis

Bij Knippenberg thuis staan overigens niet alleen absolute topstukken in de keuken. “Mensen denken altijd dat ik thuis de mooiste messen heb. Maar wat ik thuis heb, zijn eigenlijk vooral messen die de afgelopen jaren zijn afgekeurd en die ik niet kon verkopen.” Ze zijn volgens hem nog steeds prima om mee te koken. Hij hoopt wel dat het keukenmes dat hij schenkt aan het goede doel daadwerkelijk gebruikt gaat worden. “Het zou zonde zijn als het alleen maar in een vitrinekast komt te hangen. Het mooiste is als het mes jarenlang in de keuken gebruikt gaat worden.”