Column: had OZB-gedoe in Echt-Susteren vermeden kunnen worden?

In veel gemeenten zijn de nieuwe colleges inmiddels van start. Ook in Echt-Susteren, waar de aangekondigde OZB-verhoging direct voor ophef zorgde. Onder de naam Burgerinitiatief Echt-Susteren startten inwoners een handtekeningenactie. Vanuit de coalitie klonk dat het om „spelletjes van de oppositie” ging. Maar klopt dat wel? En had de rel voorkomen kunnen worden? Afgelopen weekend verscheen bovendien nieuwe informatie over de OZB-verhoging online.

Lees ook: Petitie gestart tegen ozb-verhoging Echt-Susteren: ‘Populistische politiek’

Het zijn met name Jeroen Meulenberg, lijsttrekker van de grootste coalitiepartij PNES, en Mark Reijnders, lid van de enige oppositiepartij Lijst Samenwerking, die in deze van zich lieten horen. Volgens Meulenberg kost de OZB-verhoging de belastingplichtige “maandelijks slechts een ambachtelijk biertje bij de nieuwe brouwerij in Echt.”

Reijnders, die overigens niet in de raad verkozen werd, struikelt onder andere over het feit dat deze verhoging nergens in de verkiezingsprogramma’s te lezen viel, iets wat dan weer door Meulenberg via VML Nieuws gepareerd werd. Dus toch een klassiek ‘coalitie-oppositie-verhaal’? Lijkt het wel op, maar is het toch niet helemaal.

Tekst gaat verder onder afbeelding

Wie is Mark Reijnders?

Om dat te begrijpen moeten we eerst eens inzoomen op de persoon van Mark Reijnders. Oorspronkelijk afkomstig uit het zuiden van de provincie, woont hij tegenwoordig in de omgeving van Roosteren. Werkzaam is hij in de energiesector. Reijnders verscheen de afgelopen jaren vooral publiekelijk op de radar vanwege zijn betrokkenheid bij BLOW-ES, de Belangenvereniging Leefbaarheid Omwonenden Windparken Echt-Susteren.

Die organisatie ageerde niet alleen tegen de mogelijke komst van windturbines in de eigen gemeente, maar verzette zich ook tegen dergelijke apparaten in buurgemeenten als Roerdalen, Selfkant (D) en Maaseik (B). Mede door toedoen van BLOW-ES waait er momenteel een veel kritischer windmolenwind in het nieuwe college.

Meerdere acties

Maar Reijnders is ook niet te beroerd om solo het gevecht aan te gaan. Bijvoorbeeld afgelopen jaar met Waterschap Limburg over de wegwerkzaamheden tussen Roosteren en Maaseik. Of onlangs nog, toen hij uitrekende hoeveel de inzet van verkeersregelaars bij de, voor het zware verkeer afgesloten brug in Roosteren kost. De provincie Limburg moest erkennen dat de kosten zelfs hoger liggen dan wat Reijnders voorrekende.

Lees ook: Provincie wil snel af van ‘dure’ verkeersregelaars bij brug Roosteren, kost ton per maand

Tekst gaat verder onder foto

En daar zit de clou, Reijnders mag dan wel sinds enige tijd aangesloten zijn bij Lijst Samenwerking, zijn acties zijn vaak gebaseerd op persoonlijk engagement, zoals nu ook de handtekeningenactie tegen de OZB, die hij opzette als burgerinitiatief met anderen.

Inmiddels staat de teller op bijna 1.000 handtekeningen. Daarbij schept hij er genoegen in om naar eigen zeggen tot op het randje van het aanvaardbare te gaan. Gewapend met de nodige verbale kwaliteiten en liefst ook met een zo stevig mogelijke feitenkennis en daarmee argumenten, waarmee hij de tegenstander graag overtroeft.

Biertjesverhaal

Dan Jeroen Meulenberg, die viel de afgelopen tijd vooral op door een aantal OZB-uitspraken. Er was dat ‘biertjesverhaal’, door enkele inwoners betiteld met de woordspeling ‘nogal bezopen’. Een stuk serieuzer is de vraag of hij wel slim communiceerde wat betreft de kritiek dat geen enkele politieke partij de verhoging in het verkiezingsprogramma had gezet.

Tekst gaat verder onder foto

Meulenberg stelde namelijk dat zijn eigen partij had geschreven dat de gemeente momenteel lager dan gemiddeld belast, en dat PNES streeft naar een gemiddelde lastendruk. Hoeveel kiezers zullen hebben opgemerkt dat PNES op die manier tussen de regels door eigenlijk gewoon pleitte voor een lastenverhoging?

Aanpak in Maasgouw

Dat het ook anders kan bleek in buurgemeente Maasgouw. Ook daar stijgt de OZB fors, maar dat werd eind vorig jaar al door de gemeenteraad goedgekeurd en kwam als zodanig ook aan de orde in het verkiezingsdebat van VML Nieuws.

“Iedereen weet: je gaat nooit belasting verhogen het jaar voor de verkiezingen”, vertelde lijsttrekker Sjors Blomen van de grootste coalitiepartij in Maasgouw. “We hebben er bewust voor gekozen om het wel te doen en transparant te zijn. We hadden het heel makkelijk kunnen verhullen en over de verkiezingen heen kunnen tillen.”

Lees ook: Verhoging ozb-belasting van 25 procent definitief in Maasgouw: dit gaat het inwoners extra kosten

Het leidde in Maasgouw niet tot een electorale afstraffing van betrokkenen. Daarmee konden de kiezers deze beleidskeuze dus meenemen in hun stemgedrag, en voorkwam het gefrustreerde kiezers achteraf, die hun beklag deden dat ze niet op de hoogte waren geweest.

Tekst gaat verder onder foto

Sterkere verhoging

‘Bijtertje’ Reijnders houdt het overigens niet enkel bij een handtekeningenactie, maar liet vanuit het burgerinitiatief ook een berekening uitvoeren op basis van de biertjesuitspraak. De uitkomst daarvan zette hij afgelopen weekend online.

Daarin wordt gesteld dat een hogere OZB niet op zichzelf staat, maar ook terugkeert in andere belastingen. Tevens keek men ook verder dan 2027. ‘Een eenmalige verhoging’ betekent volgens hen ook niet dat deze verhoging in 2028 weer wordt teruggedraaid.

Over vier jaar leidt dit, bij een WOZ-waarde van 360.000 euro tot een stijging van gemiddeld 21 euro per maand, en bij een WOZ-waarde van 600.000 euro bedraagt, volgens het initiatief de verhoging op maandbasis zo’n 58 euro. Daarnaast wijst Reijnders op het feit dat het NIBUD afgelopen week meldde dat bijna 40 procent van de Nederlandse huishoudens op dit moment al moeilijk rondkomt.

Hoe nu verder?

Het burgerinitiatief laat de petitie voorlopig open staan, en wil na de zomervakantie in gesprek met de politiek. De vraag is hoe de rest van de coalitie naar het verhaal van Reijnders en co kijkt? Meulenberg noemde het burgerinitiatief eerder “populistische politiek van het laagste niveau”.

Het is daarbij wel een feit dat Reijnders, samen met een aantal medestanders de neuzen in de plaatselijke politiek al eens een keer de andere kant uit wist te krijgen, maar in dit geval gaat het niet over windmolens, maar over geld.

Tekst gaat verder onder foto

En mocht de OZB-stijging inderdaad beperkt worden, komt meteen de vraag op tafel, waar haalt de coalitie dan het voorziene extra geld vandaan, of gaat de knip er dan op? Op basis van die afweging lijkt de kans op slagen voor Reijnders dit keer een stuk kleiner te zijn. Los daarvan draagt hij, sinds zijn toetreden tot Lijst Samenwerking, ondanks dat de actie wordt gepresenteerd als onafhankelijk burgerinitiatief, zelf nu wel een oppositie-shirtje.

De hamvraag

Blijft de openingsvraag, had het gedoe vermeden kunnen worden? Reijnders en co slaan met name aan op dat biertjesverhaal. Dat mag misschien een creatieve vondst zijn van Meulenberg, er straalt geen empathie uit naar die 40 procent van de bevolking die volgens het NIBUD moeilijk rondkomt.

Ook de uitspraak van Meulenberg over “populistische politiek” is stevig. Zeker als je kijkt dat Meulenbergs partij zich voor de verkiezingen eerder in bedekte termen heeft uitgesproken voor een belastingverhoging, in tegenstelling tot Maasgouw, waar de kaarten naar de kiezer toe gewoon open op tafel lagen.

Is dat dan geen populistische politiek van PNES, zou een criticus zich kunnen afvragen? Het roept ook de vraag of op Meulenberg zichzelf, de politiek en de burgers in Echt-Susteren wel een dienst heeft bewezen met zijn uitspraken? Het heeft er in elk geval alle schijn van dat het Reijnders extra heeft getriggerd om er op zijn manier eens ‘ouderwets stevig’ tegenin te gaan.