Onthulling oorlogsplaquette Susteren met reflectie op het verleden

Het einde van de Tweede Wereldoorlog ligt inmiddels ruim 80 jaar achter ons. Sommige herinneringen vervagen door de nevel van de tijd, terwijl andere herinneringen nog steeds haarscherp in het geheugen gegrift staan. Die dubbele ervaring kwam maandagmiddag in Susteren duidelijk naar voren tijdens de onthulling van een nieuwe oorlogsplaquette op het station, een plaquette die een eerder gestolen exemplaar vervangt.

Er waren zo’n 30 aanwezigen tijdens de onthulling, waaronder een uitgebreide vertegenwoordiging namens het gemeentebestuur. Behalve burgemeester Hessels waren ook de wethouders Pustjens, Meuwissen en Leurs aanwezig. Verder waren er afvaardigingen van de Dorpsraad Susteren en de heemkundevereniging Natuurvrienden Susteren plus een aantal belangstellenden.

Lees ook: Plaquette oorlogsslachtoffers station Susteren gestolen

Tekst gaat verder onder de foto

Negatief of positief

De vorige plaquette werd eind 2025 gestolen, alhoewel een NS-medewerker eerder aan vandalisme denkt. Een lid van het dorpsraadbestuur stelt zich daarbij de vraag of zo’n vandaal of dief niet eens nadenkt over de gevolgen, zoals de kosten. “Dat koper van de bewuste plaquette brengt haast niets op”, laat hij weten. Een andere aanwezige probeert juist het positieve van het gebeuren te zien. “Dit voorval brengt ook weer mensen samen, en via de media wordt de boodschap rond oorlog en vrede opnieuw in herinnering gebracht.”

Lees ook: Na diefstal, station Susteren krijgt op 4 mei nieuw herdenkingsmonument

Tekst gaat verder onder de foto

Toespraken gerelateerd aan historie en zingeving

Die boodschap rond oorlog en vrede kreeg in diverse korte toespraken gestalte. Ruud Penders, public affairs manager bij NS voor de provincie Limburg, en afkomstig uit Dieteren deelde enkele persoonlijke spoorherinneringen. Vanuit NS werd verder gesteld dat ondanks de diefstal de vier namen op de plaquette toch in herinnering bleven, ze staan behalve in Susteren ook op een herdenkingsmonument in Utrecht, waar landelijk alle 477 overleden spoormedewerkers in de Tweede Wereldoorlog vermeld zijn.

Tekst gaat verder onder de foto

Bjorn Hoex van de heemkundevereniging schetste op basis van het verenigingsarchief de achtergronden van de gesneuvelden, en hoe de oorlog gevolgen had voor het vroegere spoorwegemplacement in Susteren. Zo was een van de omgekomen medewerkers machinist, een ander conducteur, maar niet van iedereen blijkt ruim 80 jaar later nog evenveel bekend.

Tekst gaat verder onder de foto

Burgemeester Hessels vertelde vervolgens een anekdote over een familielid die als spoorwegmedewerker aan deportatie in Maastricht ontkwam doordat spoorcollega’s de deportatie saboteerden. Daarbij haalde hij ook het belang van spoorbedrijven in oorlogstijd aan, waarbij hij tevens refereerde aan Oekraïne, en roemde hij de moed van spoorwegmedewerkers in heden en verleden.

Tekst gaat verder onder de foto

Onthulling met foutje

Na enkele doedelzakklanken was het tijd om het monument te onthullen. Dat gebeurde bij afwezigheid van nabestaanden door burgemeester Hessels en Ruud Penders van NS. Het monument heeft een plek gekregen centraal in het plantsoentje voor het stationsgebouw. In het nieuwe monument bleek overigens wel een taalfoutje te zitten. NS gebruikt bij de 110 monumenten in het land verschillende teksten. In dit geval had de steenmaker enkele teksten door elkaar gehaald. Dat werd volgens NS te laat ontdekt, maar de fout wordt morgen op Bevrijdingsdag alsnog hersteld. Dan komt boven de vier namen dezelfde tekst als op de oude plaquette: “Ter nagedachtenis aan hen die vielen: 1940-1945.”