Henk Hover presenteert eeuwfeest Veldeke Limburg

Henk Hover presenteert komende zaterdag het 100-jarig jubileum van Veldeke Limburg. De radiopresentator uit Hingen is zelf een fervent bevorderaar van het Limburgse dialect. Het eeuwfeest vindt onder zijn leiding plaats in het Sittardse Toon Hermans Theater en is gratis toegankelijk voor alle dialectliefhebbers.

Een eeuw geleden legden enkele notabelen in Maastricht de basis voor een vereniging ter bevordering van het Limburgs. Inmiddels is Veldeke Limburg uitgegroeid tot een organisatie met tien lokale kringen, onder meer in Echt, Roermond en Weert. Veldeke Limburg is gevestigd in het Huis voor de Kunsten in Weerstand aan de Bredeweg in Roermond.

Status

Het jubileumprogramma bestaat uit twee dagdelen. Tijdens het ochtendprogramma (10.30 – 12.30 uur) werpen vijf Limburgse taalkenners hun licht op de huidige status van de Limburgse taal. Aansluitend vindt er een discussie plaats tussen deze specialisten en een aantal Limburgse prominenten. 

In de middag (14.00 – 17.00 uur) verschuift het accent naar cultuur en amusement. Cabaretier Raymond Clement praat de middag op humoristische en beschouwende wijze aan elkaar. Hij slaat op speelse wijze de brug tussen muzikale optredens van onder meer Op Geveul, Ton Engels en diverse andere Limburgse artiesten. De dag wordt afgesloten met een netwerkborrel.  

Dialect

Henk Hover was tot voor kort radiopresentator van het dagelijks dialectprogramma Plat-eweg. Momenteel presenteert Hover de Limburgse 10 (voorheen L1mbo top 10) en Limburgse 100 op L1 radio en televisie. De rode draad in zijn werk bij L1 is de Limburgse (dialect-)muziek. 

Hover is Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, en drager van de Zilveren Erepenning van de gemeente Echt-Susteren, als blijk van waardering voor zijn vele en langjarige verdiensten voor onder meer de Limburgse taal. Onlangs kreeg hij de Orde van de Gulden Humor, de hoogste Limburgse vastelaovendsonderscheiding.

Taal

Twee jaar geleden, op vrijdag 5 april 2024, nam het Limburgs Parlement een motie aan waarin het provinciebestuur wordt opgeroepen om te onderzoeken hoe het Limburgs dezelfde beschermde status als het Fries kan krijgen en welke kosten dat met zich meebrengt. Dit gebeurde mede naar aanleiding van een officieel advies van de Raod veur ’t Limburgs, dat door een groot aantal Limburgse taalpartijen, waaronder ook Veldeke Limburg, werd onderschreven.

Sinds begin 1997 wordt de Limburgse taal door de Nederlandse en de provinciale overheid officieel erkend als streektaal. Maar die erkenning leidde er tot nog toe niet toe, dat het Limburgs op dezelfde manier wordt behandeld als het Fries, dat duidelijk een streepje voor heeft. De Nederlandse Taalunie adviseerde zelfs negatief over de aanvraag van het Limburgs als streektaal met als argument dat het Limburgs een dialect van het Nederlands was en geen op zichzelf staande taal. In 2000 stelde de provincie een streektaalfunctionaris aan.

Erkenning

In november 2019 tekenden Rijksoverheid en provincie Limburg een convenant waarin het Limburgs officieel erkend werd als regionale taal. Daarin werd afgesproken te streven naar een gemeenschappelijke visie op de waarde en de positie van de Limburgse taal.  De bedoeling is het Limburgs als regionale taal in Nederland te behouden, het gebruik te bevorderen en de positie van het Limburgs te stimuleren.

Voertaal

Het convenant erkent dat het Limburgs als regionale taal van wezenlijk belang is voor de beleving en het uitdragen van de Limburgse cultuur en identiteit en dat de Limburgse taal alle domeinen van het dagelijks leven in Limburg raakt. Ook wordt nog eens expliciet vermeld dat Limburgs als voertaal is toegestaan in de kinderopvang en het primaire onderwijs, iets waarvan in de praktijk weinig sprake is. Ook werd overeengekomen dat het Limburgs in het voortgezet onderwijs in aanvulling op de verplichte lesstof kan worden aangeboden.